|
O egzaminie maturalnym przeprowadzanym od sesji wiosennej w roku szkolnym 2005/2006 (materiał przygotowany na podstawie informacji Centralnej Komisji Egzaminacyjnej i "Informatora maturalnego od 2005 roku z języka polskiego"
Ważne dokumenty do ściągnięcia:
1. Informatory maturalne (konieczne w przygotowaniu do egzaminu)
2. Zmiany w zasadach oceniania egzaminu maturalnego z języka polskiego
3. Aktualne i wyczerpujące informacje na temat egzaminów maturalnych
Egzamin maturalny zastąpi dotychczasowy egzamin dojrzałości czyli tzw. starą maturę i przeprowadzany będzie od roku 2005 dla absolwentów ponadgimnazjalnych liceów ogólnokształcących, liceów profilowanych, techników, uzupełniających liceów ogólnokształcących i techników uzupełniających.
Absolwenci oddziałów dwujęzycznych liceów ogólnokształcących, realizujący w tych szkołach naukę w klasie wstępnej, będą mogli w sesji wiosennej egzaminu w roku szkolnym 2004/2005 dokonać wyboru pomiędzy egzaminem dojrzałości (starą maturą) a egzaminem maturalnym (nową maturą).
Egzamin maturalny składa się z części ustnej, ocenianej w szkole oraz z części pisemnej, ocenianej przez egzaminatorów wpisanych do ewidencji egzaminatorów prowadzonej przez Centralna Komisję Egzaminacyjną.
Struktura egzaminu maturalnego jest następująca:
|
| Część ustna, obejmuje: |
| Przedmioty obowiązkowe | Przedmioty dodatkowe |
|
język polski – zdawany na jednym poziomie określonym w standardach
język obcy nowożytny zdawany na poziomie podstawowym lub rozszerzonym
język mniejszości narodowej (dla absolwentów szkół lub oddziałów z nauczaniem języka danej mniejszości) zdawany na jednym poziomie określonym w standardach
|
język obcy nowożytny – inny niż obowiązkowy – zdawany na poziomie rozszerzonym
język grupy etnicznej – zdawany na jednym poziomie określonym w standardach
|
| Część pisemna, obejmuje: |
Przedmioty obowiązkowe zdawane na poziomie podstawowym lub rozszerzonym: | Przedmioty dodatkowe zdawane na poziomie rozszerzonym: |
język polski
język obcy nowożytny (ten sam, który został wybrany jako obowiązkowy w części ustnej)
jeden przedmiot wybrany spośród następujących:
- biologia
- chemia
- fizyka z astronomią
- geografia
- historia
- historia muzyki
- historia sztuki
- matematyka
- wiedza o społeczeństwie
- wiedza o tańcu
język mniejszości narodowej – dla absolwentów szkół lub oddziałów z nauczaniem języka danej mniejszości
|
jeden, dwa lub trzy przedmioty wybrane spośród następujących:
- biologia
- chemia
- fizyka z astronomią
- geografia
- historia
- historia muzyki
- historia sztuki
- informatyka
- matematyka
- język grecki i kultura antyczna
- język łaciński i kultura antyczna
- język obcy nowożytny (ten sam, który został wybrany jako dodatkowy w części ustnej)
- język grupy etnicznej
- wiedza o społeczeństwie
- wiedza o tańcu
|
Egzamin maturalny nie jest egzaminem obowiązkowym, można zatem do niego nie przystąpić.
Z egzaminu maturalnego z danego przedmiotu mogą być zwolnieni laureaci i finaliści olimpiad przedmiotowych także wtedy, gdy przedmiot nie był objęty szkolnym planem nauczania danej szkoły.
Nie przewiduje się zwolnień z egzaminu maturalnego z języka obcego na podstawie certyfikatów językowych.
Język obcy nowożytny można zdawać z następujących języków: angielski, francuski, hiszpański, niemiecki, portugalski, rosyjski, słowacki, szwedzki i włoski.
W części ustnej:
listy tematów z języka polskiego, a w przypadku szkół lub oddziałów z nauczaniem języka mniejszości narodowej lub grupy etnicznej – także listę tematów z języka danej mniejszości lub grupy etnicznej – przygotowują nauczyciele danego przedmiotu w szkole.
zestawy zadań z języka obcego nowożytnego wraz z kryteriami oceniania i punktacją przygotowują okręgowe komisję egzaminacyjne.
W części pisemnej zadania egzaminacyjne zawarte w arkuszach egzaminacyjnych, jednakowe w całej Polsce, ustala Centralna Komisja Egzaminacyjna.
Egzamin maturalny przeprowadzany jest dwa razy w ciągu roku szkolnego: w sesji zimowej i wiosennej. Harmonogram przeprowadzania egzaminu maturalnego ustala dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej i ogłasza go na stronie internetowej CKE, nie później niż na 4 miesiące przed terminem egzaminu.
Egzamin maturalny organizują i przeprowadzają okręgowe komisje egzaminacyjne w szkole, którą ukończył zdający. W sytuacjach szczególnych egzamin maturalny może być przeprowadzony w innej placówce wskazanej przez właściwą okręgową komisję egzaminacyjną.
Za zorganizowanie i przebieg egzaminu maturalnego w danej szkole odpowiada przewodniczący szkolnego zespołu egzaminacyjnego, którym jest dyrektor szkoły.
Część ustną egzaminu maturalnego z poszczególnych przedmiotów przeprowadzają przedmiotowe zespoły egzaminacyjne.
W skład przedmiotowego zespołu egzaminacyjnego wchodzi:
przewodniczący, będący egzaminatorem okręgowej komisji egzaminacyjnej wpisany do ewidencji,
co najmniej dwaj nauczyciele danego przedmiotu – jako członkowie – przy czym przynajmniej jeden powinien być zatrudniony w innej szkole lub placówce.
Do przeprowadzenia części pisemnej egzaminu maturalnego przewodniczący szkolnego zespołu egzaminacyjnego powołuje zespoły nadzorujące przebieg egzaminu maturalnego w poszczególnych salach oraz przewodniczących tych zespołów. Co najmniej jeden nauczyciel w tym zespole powinien być zatrudniony w innej szkole lub w placówce, wskazanej przez dyrektora komisji okręgowej. W skład zespołu nadzorującego nie mogą wchodzić nauczyciele danego przedmiotu oraz wychowawcy zdających.
Wyniki egzaminu ustnego i pisemnego wyrażone są w skali procentowej.
Część ustna oceniana jest w szkole. Wynik ustalają przedmiotowe zespoły egzaminacyjne i jest on ostateczny.
Część pisemna oceniana jest przez egzaminatorów okręgowych komisji egzaminacyjnych wpisanych do ewidencji egzaminatorów, powołani przez dyrektora komisji okręgowej. Egzaminatorzy stosują szczegółowe kryteria oceniania arkuszy egzaminacyjnych, opracowane przez Komisję Centralną, dla egzaminu z danego przedmiotu.
Aby zdać egzamin maturalny należy uzyskać:
co najmniej 30% punktów możliwych do uzyskania z każdego ze zdawanych przedmiotów obowiązkowych w części ustnej,
co najmniej 30% punktów możliwych do uzyskania na poziomie podstawowym z każdego z przedmiotów zdawanych jako obowiązkowe w części pisemnej.
Niezdanie egzaminu maturalnego z przedmiotu lub przedmiotów w części ustnej nie stanowi przeszkody w zdawaniu egzaminu maturalnego w części pisemnej.
Absolwenci, którzy zdadzą egzamin maturalny otrzymają świadectwo dojrzałości.
STRUKTURA I FORMA EGZAMINU
Opis egzaminu
Egzamin maturalny z języka polskiego składa się z dwóch części:
- ustnej – zdawanej w szkole przez wszystkich na jednym poziomie i ocenianej przez przedmiotowy zespół egzaminacyjny,
- pisemnej – zdawanej na poziomie podstawowym lub rozszerzonym, ocenianej przez egzaminatorów zewnętrznych okręgowej komisji egzaminacyjnej.
Ustna część egzaminu składa się z dwóch części:
- wypowiedzi zdającego na wybrany temat,
- rozmowy zdającego z egzaminatorem dotyczącej prezentacji tematu i bibliografii.
Pisemna część egzaminu składa się z dwóch części:
- egzaminu sprawdzającego rozumienie czytanego tekstu i umiejętność pisania na poziomie podstawowym,
- egzaminu sprawdzającego umiejętność pisania na poziomie rozszerzonym.
Egzamin na poziomie podstawowym jest obowiązkowy dla wszystkich zdających.
EGZAMIN WEWNĘTRZNY
Szczegółowy opis ustnej części egzaminu
Ustna część egzaminu trwa około 25 minut (prezentacja tematu około 15 minut i rozmowa z egzaminatorem – około 10 minut) i sprawdza przede wszystkim umiejętność komunikacji werbalnej oraz umiejętność organizowania warsztatu pracy.
1) Przygotowanie do egzaminu:
- nauczyciel języka polskiego przedstawia uczniowi na początku nauki w klasie maturalnej szkolną listę tematów,
- z listy zaproponowanych tematów uczeń wybiera jeden i określa sposób jego realizacji oraz zakres materiału służącego do opracowania tematu,
- liczba tematów przygotowanych w szkole przez nauczycieli języka polskiego powinna być taka, by zapewniała uczniom możliwość wyboru – jeden temat może być wybrany przez kilku uczniów,
- materiały pomocnicze, które uczeń może (o ile temat na to pozwala) wykorzystać podczas egzaminu, to np.: wykonany przez siebie film, nagranie wywiadu lub wypowiedzi (np. gwarowej), skopiowane fragmenty z literatury pełniące rolę cytatu, reprodukcje dzieł sztuki, kadry z filmu, fotografie (np. zabytków architektury), nagrania muzyczne; zdający może także korzystać z planu prezentacji, zgodnie z zamieszczonym wzorem,
- uczeń ma obowiązek dostarczyć nauczycielowi najpóźniej miesiąc przed egzaminem bibliografię i materiał pomocniczy (o ile taki przygotował), a tydzień przed egzaminem – ramowy plan prezentacji.
2) Egzamin:
- w części pierwszej sprawdzana jest umiejętność mówienia, wiedza w zakresie wyznaczonym przez temat i wykorzystanie przygotowanych materiałów pomocniczych,
- w części drugiej, w której sprawdzane są: rozumienie pytań przez zdającego, umiejętność formułowania odpowiedzi, umiejętność obrony własnego stanowiska, egzaminator podejmuje ze zdającym rozmowę dotyczącą tematu lub/i bibliografii; zadane pytania odnotowuje w protokole egzaminu,
- w obu częściach egzaminu, które są dla zdającego obowiązkowe, sprawdza się i ocenia: sprawność oraz poprawność językową. Nie ocenia się oddzielnie języka prezentacji i języka rozmowy. Jeżeli zdający nie podjął rozmowy, nie uzyskuje punktów za język.
- rozmowę na wybrany przez ucznia temat przeprowadza się po wygłoszonej prezentacji.
3) Zasady oceniania ustnej części egzaminu
Egzamin jest oceniany według kryteriów jednakowych w całym kraju.
W ustnej części egzaminu ocenie podlegają: prezentacja tematu (zawartość merytoryczna i kompozycja wypowiedzi), rozmowa o problemach związanych z prezentowanym zagadnieniem i sprawność językowa w obu częściach egzaminu.
W sumie za ustną część egzaminu zdający może uzyskać 20 punktów w następującym układzie:
|
+ za prezentację tematu:
5 pkt (3 za zawartość merytoryczną , 2 za kompozycję) | – 25% ogólnej punktacji, |
+ za rozmowę:
7 pkt | – 35% ogólnej punktacji, |
+ za język:
8 pkt (oceniany w obu częściach egzaminu) | – 40% ogólnej punktacji. |
|
Ustną część egzaminu ocenia przedmiotowy zespół egzaminacyjny według kryteriów podanych na następnej stronie.
EGZAMIN ZEWNĘTRZNY
Pisemna część egzaminu sprawdza umiejętność rozumienia czytanego tekstu nieliterackiego i pisania własnego tekstu w związku z tekstem literackim. Zdający otrzymuje:
- na poziomie podstawowym jeden arkusz egzaminacyjny,
- na poziomie rozszerzonym drugi arkusz egzaminacyjny.
Na rozwiązanie zadań z arkusza I zdający ma 170 minut, a z arkusza II – 130 minut.
Poziom podstawowy
Arkusz I składa się z dwóch części:
- części sprawdzającej rozumienie czytanego tekstu,
- części sprawdzającej umiejętność pisania własnego tekstu.
Część sprawdzająca rozumienie czytanego tekstu zawiera:
- tekst (około 1200 słów),
- test (12-16 zadań otwartych i/lub zamkniętych) z miejscami na wpisanie odpowiedzi.
Uwaga: na kolejnych egzaminach po 2005 roku jest możliwe zastąpienie testu poleceniem napisania streszczenia logicznego, tzn. spójnego tekstu o określonej długości, odtwarzającego logiczny układ tekstu czytanego (teza, argumenty, przykłady dowodzące trafności argumentów, wniosek). W 2005 roku pytania o logiczną strukturę czytanego tekstu mogą pojawić się w teście.
Tekst służący do sprawdzania umiejętności czytania będzie:
- publicystyczny lub popularnonaukowy,
- przejrzyście skonstruowany,
- napisany staranną polszczyzną,
- nie obrażający uczuć i światopoglądu zdającego,
- współczesny.
Pytania testu sprawdzającego rozumienie czytanego tekstu mogą dotyczyć:
- poziomu znaczeń, czyli:
- rozumienia słów, związków frazeologicznych, zdań; odczytywania znaczeń dosłownych i metaforycznych, znaczeń słów z kontekstu, odróżniania informacji od opinii, znajdowania słów – kluczy,
- rozumienia myśli zawartej w akapicie lub części tekstu, wyszukiwania informacji, selekcjonowania informacji, hierarchizowania, porównywania, dostrzegania analogii i przeciwieństw,
- rozumienia głównej myśli tekstu (rozumienia tekstu jako całości) oraz umiejętności wnioskowania;
- poziomu struktury, czyli:
- kompozycji tekstu, tj. odróżniania wstępu, rozwinięcia, zakończenia, wskazywania zasady kompozycyjnej,
- odkrywania związków logicznych, czyli rozumienia toku przyczynowoskutkowego, wskazywania np.: tezy, hipotezy, argumentów, kontrargumentów, przykładów, wniosków, zależności między zdaniami, akapitami i częściami tekstu,
- rozumienia znaczenia występujących w tekście wyrazów, wskazujących na tok myślenia autora (sygnalizujących wnioskowanie, podtrzymywanie myśli, zwrot myśli, dygresję, powtórzenie myśli, nawiązanie do myśli zawartej w poprzednim akapicie);
- poziomu komunikacji, czyli:
- genezy tekstu,
- rozpoznawania nadawcy,
- dostrzegania celu tekstu (intencji nadawcy),
- adresata i sposobu oddziaływania na niego,
- dostrzegania cech stylistycznych tekstu i rozumienia funkcjonalności środków językowych.
Część sprawdzająca umiejętność pisania własnego tekstu zawiera:
- 2 tematy pracy do wyboru,
- strony przeznaczone na napisanie wypracowania.
Poziom rozszerzony
Integralną częścią poziomu rozszerzonego jest arkusz I z poziomu podstawowego. W arkuszu II, sprawdzającym umiejętność pisania własnego tekstu o kulturze (literaturze, języku, sztuce, filozofii...) z pozycji twórczego odbiorcy, maturzysta otrzymuje do wyboru 2 tematy pracy oraz strony przeznaczone na napisanie wypracowania.
|
[przejdź do strony głównej]
|